نقد و بررسی رویکردهای بی‌نیازی وجود خدا از استدلال
43 بازدید
محل نشر: دو فصلنامه علمی - پژوهشی جاویدان خرد؛ مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران با همکاری انجمت حکمت و فلسفه ایران؛ شماره 23؛ بهار و تابستان 1392
نقش: نویسنده
وضعیت چاپ : چاپ شده
نحوه تهیه : فردی
زبان : فارسی
شناخت خدا،‌ از دغدغه‌های اصلی انسان‌ها محسوب می¬شود و بشر از دوره‌های اولیه تاکنون، برای رسیدن به این هدف،‌ راه‌های گوناگونی را رفته‌ است، از شناخت شهودی و تزکیه دل تا معرفت عقلی و استدلالی. اما استدلال عقلی که یکی از راه‌های اساسی معرفت بشری است، همواره مورد نقد و نظر قرار گرفته است. برخی، خدا را نیازمند به استدلال عقلی دانسته‌اند؛ در حالی که دیگران، وجود خدا را به‌خاطر فطری بودن و یا به دلایل دیگر،‌ بی‌نیاز از استدلال عقلی تلقی کرده‌اند، به طوری که مؤمنان در ایمان‌ خود،‌ بدون برهان، نیز موجه و معقول خوانده شده‌اند. فرضیه بی‌نیازی خدا از استدلال را می‌توان در رویکرد‌های ایمان‌گرایی،‌ معرفت‌شناسی اصلاح شده، شهودگرایی و فطرت‌گرایی، جستجو کرد؛ اما با نگاهی توصیفی- تحلیلی، به این نتیجه می‌رسیم که ایما‌گرایی با اشکالات متعددی که مواجه است، نمی‌تواند بی‌نیازی وجود خدا از استدلال را موجه سازد، شهودگرایی تنها برای جمع خاصی مقبولیت دارد، معرفت‌شناسی اصلاح شده، می‌تواند مؤمنان را در اعتقاد خود موجه تلقی کند؛ اما تنها بر مبنای فطرت‌گرایی از نوع معرفت‌پیشینی، می‌توان وجود خدا را بی‌نیاز از استدلال دانست چون همه از قبل به وجود خدا معرفت داشته‌اند. واژه‌های کلیدی بی‌نیازی از استدلال، شهودگرایی، فطرت‌گرایی، ایمان‌گرایی، معرفت‌شناسی اصلاح شده، معرفت پیشینی خدا.
دانلود